ارتودنسی با دندان خراب؛ هر آنچه باید قبل از شروع درمان بدانید.
بسیاری از افرادی که قصد مرتب کردن دندان‌های خود را دارند، یک سؤال مهم در ذهنشان شکل می‌گیرد: آیا ارتودنسی با دندان خراب امکان‌پذیر است؟ وجود پوسیدگی، دندان عصب‌کشی شده، شکستگی دندان یا حتی بیماری‌های لثه، باعث نگرانی بسیاری از بیماران می‌شود و آن‌ها تصور می‌کنند دیگر نمی‌توانند درمان ارتودنسی انجام دهند.
واقعیت این است که ارتودنسی با دندان خراب در بسیاری از موارد امکان‌پذیر است، اما به شرطی که وضعیت سلامت دندان‌ها و لثه‌ها ابتدا توسط متخصص بررسی و در صورت نیاز درمان شود. در این مقاله به طور کامل بررسی می‌کنیم که چه زمانی می‌توان با وجود دندان خراب ارتودنسی نامرئی و یا ارتودنسی ثابت فلزی انجام داد و چه نکاتی قبل از شروع درمان باید رعایت شود.
آیا ارتودنسی با دندان خراب امکان‌پذیر است؟
پاسخ کوتاه این سؤال بله است؛ اما همه چیز به نوع خرابی دندان بستگی دارد. اگر منظور از دندان خراب، پوسیدگی سطحی یا دندان عصب‌کشی شده باشد، معمولاً پس از درمان دندانپزشکی می‌توان ارتودنسی را آغاز کرد. اما اگر پوسیدگی بسیار گسترده، عفونت فعال، آبسه یا بیماری شدید لثه وجود داشته باشد، ابتدا باید این مشکلات درمان شوند. به همین دلیل، قبل از شروع ارتودنسی با دندان خراب متخصص ارتودنسی معمولاً بیمار را برای معاینه کامل، تهیه رادیوگرافی و در صورت نیاز درمان نزد دندانپزشک عمومی یا متخصص درمان ریشه ارجاع می‌دهد.
چه نوع دندان‌های خرابی مانع ارتودنسی می‌شوند؟
همه مشکلات دندانی مانع ارتودنسی نیستند، اما برخی شرایط نیاز به درمان اولیه دارند.
مواردی که معمولاً باید قبل از ارتودنسی درمان شوند عبارت‌اند از:
- پوسیدگی عمیق دندان
- عفونت ریشه
- آبسه دندان
- التهاب شدید لثه
- تحلیل استخوان ناشی از بیماری‌های پریودنتال
- شکستگی گسترده تاج دندان
در چنین شرایطی، شروع ارتودنسی با دندان خراب بدون درمان اولیه می‌تواند باعث پیشرفت بیماری و افزایش آسیب به دندان‌ها شود.
آیا با دندان پوسیده می‌توان ارتودنسی کرد؟
پوسیدگی‌های کوچک معمولاً مشکل جدی برای درمان ایجاد نمی‌کنند و ابتدا با ترمیم ساده برطرف می‌شوند. پس از ترمیم، بیمار می‌تواند درمان ارتودنسی خود را آغاز کند. اما اگر پوسیدگی به عصب دندان رسیده باشد، ابتدا باید درمان ریشه (عصب‌کشی) انجام شود. پس از اطمینان از سلامت دندان، ارتودنسی با دندان خراب امکان‌پذیر خواهد بود. به همین دلیل، انجام معاینه دقیق قبل از نصب براکت‌ها اهمیت بسیار زیادی دارد.
آیا دندان عصب‌کشی شده قابلیت ارتودنسی دارد؟
یکی از رایج‌ترین سؤالات بیماران این است که آیا دندان عصب‌کشی شده در طول ارتودنسی حرکت می‌کند؟
پاسخ مثبت است. حرکت دندان در ارتودنسی از طریق لیگامان‌ها و استخوان اطراف ریشه انجام می‌شود، نه از طریق عصب داخل دندان. بنابراین اگر درمان ریشه با موفقیت انجام شده باشد و عفونتی وجود نداشته باشد، دندان عصب‌کشی شده نیز مانند سایر دندان‌ها قابلیت حرکت دارد. در نتیجه، ارتودنسی با دندان خراب که قبلاً عصب‌کشی و درمان شده است، معمولاً بدون مشکل انجام می‌شود.
آیا وجود روکش دندان مانع ارتودنسی است؟
خیر. در بسیاری از موارد، بیمار پیش از ارتودنسی یک یا چند دندان روکش‌شده دارد. متخصص ارتودنسی می‌تواند با استفاده از چسب‌های مخصوص، براکت‌ها را روی روکش نیز نصب کند. البته جنس روکش، وضعیت ریشه و سلامت دندان زیر روکش باید پیش از شروع درمان بررسی شود.
اگر در طول ارتودنسی دندان خراب شود چه باید کرد؟
گاهی ممکن است پوسیدگی در طول درمان ارتودنسی ایجاد شود. این اتفاق معمولاً به دلیل رعایت نکردن بهداشت دهان رخ می‌دهد. در چنین شرایطی نباید درمان را متوقف کرد، بلکه متخصص ارتودنسی با همکاری دندانپزشک، پوسیدگی را درمان کرده و روند ارتودنسی ادامه پیدا می‌کند. به همین دلیل رعایت بهداشت دهان یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت ارتودنسی با دندان خراب محسوب می‌شود.
اهمیت درمان بیماری‌های لثه قبل از ارتودنسی
سلامت لثه‌ها نقش بسیار مهمی در موفقیت درمان ارتودنسی دارد.
اگر بیمار دچار التهاب یا عفونت لثه باشد، حرکت دندان‌ها می‌تواند باعث تشدید آسیب‌های بافت نگهدارنده دندان شود. به همین دلیل، قبل از شروع ارتودنسی با دندان خراب معمولاً جرم‌گیری، درمان التهاب لثه یا درمان بیماری‌های پریودنتال انجام می‌شود.
قبل از ارتودنسی چه درمان‌هایی ممکن است لازم باشد؟
پیش از نصب براکت یا شروع درمان با پلاک‌های شفاف، ممکن است پزشک انجام برخی درمان‌ها را توصیه کند، از جمله:
- ترمیم پوسیدگی‌ها
- عصب‌کشی دندان‌های آسیب‌دیده
- تعویض ترمیم‌های قدیمی و نامناسب
- جرم‌گیری و بروساژ
- درمان بیماری‌های لثه
- کشیدن دندان‌هایی که قابل نگهداری نیستند.
انجام این درمان‌ها باعث می‌شود ارتودنسی با دندان خراب با کمترین خطر و بهترین نتیجه همراه باشد.
چگونه از خراب شدن دندان‌ها در طول ارتودنسی جلوگیری کنیم؟
چه از براکت‌های ثابت استفاده کنید و چه از پلاک‌های شفاف، رعایت بهداشت دهان اهمیت بسیار زیادی دارد.
برای جلوگیری از پوسیدگی دندان در طول درمان باید:
- بعد از هر وعده غذایی مسواک بزنید.
- از نخ دندان یا نخ مخصوص ارتودنسی استفاده کنید.
- مصرف نوشیدنی‌های شیرین را کاهش دهید.
- معاینات دوره‌ای دندانپزشکی را جدی بگیرید.
- از دهان‌شویه در صورت تجویز پزشک استفاده کنید.
این اقدامات احتمال ایجاد پوسیدگی در طول درمان را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهند.
آیا ارتودنسی باعث خراب شدن دندان می‌شود؟
خیر. یکی از باورهای اشتباه این است که ارتودنسی باعث پوسیدگی یا ضعیف شدن دندان‌ها می‌شود. در واقع، خود ارتودنسی عامل خرابی دندان نیست. آنچه باعث پوسیدگی می‌شود، تجمع پلاک میکروبی روی دندان‌ها در اثر رعایت نکردن بهداشت دهان است. اگر بیمار به طور منظم مسواک بزند، از نخ دندان استفاده کند و معاینات دوره‌ای را انجام دهد، احتمال ایجاد پوسیدگی بسیار کم خواهد بود.
بنابراین، ارتودنسی با دندان خراب تنها زمانی مشکل‌ساز می‌شود که درمان‌های لازم انجام نشود یا بهداشت دهان به خوبی رعایت نگردد.
چه زمانی باید ارتودنسی را به تعویق انداخت؟
در برخی شرایط، بهتر است درمان ارتودنسی تا زمان رفع مشکلات دهان و دندان به تعویق بیفتد.
این شرایط شامل موارد زیر است:
- وجود آبسه فعال
- درد شدید دندان
- عفونت درمان‌نشده
- تحلیل شدید استخوان
- لق بودن دندان‌ها
- بیماری پیشرفته لثه
پس از درمان این مشکلات، معمولاً می‌توان با خیال راحت درمان ارتودنسی را آغاز کرد.
جمع‌بندی
ارتودنسی با دندان خراب در بسیاری از موارد امکان‌پذیر است، اما موفقیت درمان به سلامت دندان‌ها و لثه‌ها بستگی دارد. وجود پوسیدگی، عصب‌کشی، روکش یا ترمیم دندان به معنای ممنوع بودن ارتودنسی نیست، بلکه تنها لازم است این مشکلات پیش از شروع درمان به‌درستی بررسی و در صورت نیاز درمان شوند.
اگر قصد انجام ارتودنسی با دندان خراب را دارید، بهترین کار مراجعه به الیت لاینر است. پس از انجام معاینات، تهیه تصاویر رادیوگرافی و درمان مشکلات احتمالی، می‌توانید با اطمینان درمان ارتودنسی خود را آغاز کرده و به لبخندی سالم، زیبا و منظم دست پیدا کنید.
